Bài này là một phần của Bài suy niệm của Cha Carlos Martins về việc Đức Kitô ngự xuống âm phủ và chiến thắng sự chết thật sự rất sâu sắc. Cha giúp người nghe nhìn thấy cuộc tử nạn, cái chết và sự Phục Sinh của Đức Kitô dưới một góc nhìn rất sống động. Điều đặc biệt gây ấn tượng là cách cha mô tả sự kinh hoàng, bất lực và tuyệt vọng của ma quỷ khi đối diện với Đức Kitô. Những gì chúng tưởng là chiến thắng lại trở thành thất bại lớn nhất của chúng.

Điều đã xảy ra khi Đức Kitô bước vào âm phủ (về âm phủ là gì xem GLHTCG #633), đó không chỉ là một biến cố, mà là một cuộc đột phá vào lãnh địa tưởng như bất khả xâm phạm của sự chết.

Đó có phải là một cuộc xâm lăng dữ dội không? Chắc chắn là vậy, nhưng chỉ đối với ma quỷ. Đối với Đức Kitô, việc Ngài ngự xuống âm phủ và giải thoát các linh hồn đang bị giam cầm để đưa họ về cùng Chúa Cha hoàn toàn là một hành động bình an. Không có trận chiến nào phải diễn ra, không cần đến vũ khí hay đe dọa, thậm chí không cần một lời quát tháo. Sự hiện diện của Ngài đã đủ. Quyền năng của Ngài đã đủ.

Trái lại, việc Đức Kitô làm cho âm phủ trở nên trống vắng bằng cách giải thoát các linh hồn công chính còn dễ dàng hơn bất cứ chiến thắng nào trên trần gian và đẹp đẽ hơn cả khúc hòa âm tuyệt mỹ nhất từng được nghe.

Tuy nhiên, điều hoàn toàn dễ dàng đối với Người, ma quỷ cảm nhận như một sự tàn phá, một cuộc đảo lộn hoàn toàn làm tan vỡ mọi điều chúng từng tin là bất khả xâm phạm. Đối với ma quỷ, đó là bạo lực dưới hình thức thuần túy nhất, là sự bạo lực lớn lao nhất có thể tưởng tượng được.

Tuần trước, tôi đã chia sẻ một suy niệm về những gì Đức Kitô có thể đã trải nghiệm trong việc Người xuống âm phủ. Tuần này, tôi muốn suy niệm về những gì ma quỷ đã trải nghiệm khi Đức Kitô bước vào nơi ấy.

Nói một cách đơn giản, ma quỷ đã trải nghiệm biến cố ấy như một cú sốc kinh hoàng, tiếp đến là nhục nhã, thịnh nộ, bất lực, bị phơi bày trần trụi và cuối cùng là tuyệt vọng.

Cú sốc

Từ bao đời, ma quỷ đã cai trị trong bóng tối. Không phải như những vị chúa tể đích thực, nhưng như những kẻ tiếm quyền, những ký sinh trùng sống bám trên sự đổ nát của con người. Quyền lực của chúng được xây dựng trên sự tố cáo, trên lừa dối, trên lời dối trá đầu tiên đã được thốt ra trong vườn Êđen. Đối với chúng, những người chết đến âm phủ như những tù nhân bị áp giải.

Mỗi linh hồn đều mang những vết thương do lời dối trá của chúng gây nên. Mỗi linh hồn đều mang dấu vết ảnh hưởng của chúng. Ngay cả những linh hồn công chính nhất cũng nằm dưới quyền của chúng, bởi lẽ ngay cả sự công chính cũng không thể xóa bỏ những hậu quả của tội nguyên tổ.

Đức Giêsu đến, bề ngoài chẳng khác gì những người khác. Nhưng Người không mang thương tích, không bị khuất phục hay băng hoại. Người không đến như một kẻ bị đưa vào vương quốc của chúng, nhưng như Đấng chỉ bằng sự hiện diện của mình đã lật đổ cả vương quốc ấy.

Và ngay trong khoảnh khắc ấy, ma quỷ nhìn thấy điều chúng chưa từng thấy bao giờ: một con người hoàn toàn nằm ngoài quyền lực của chúng.

Chúng đã từng thấy Người trước đó. Trong cuộc đời dương thế của Người, chúng đã run sợ trước sự hiện diện của Người. Như thánh Augustinô nhận xét, khi thấy Người trong xác phàm, chúng đã phải thừa nhận Người mà kêu lên: "Hỡi Con Thiên Chúa, Ngài muốn gì nơi chúng tôi?"

Tuy nhiên, chúng chỉ biết Người một phần mà thôi. Chúng nhận ra quyền năng của Người, nhưng không thấu hiểu mầu nhiệm của Người. Quá tin vào sức mạnh của mình, chúng không nhận ra Đấng đã chống lại chúng và đánh bại chúng ở mọi bước đường theo một cách chưa từng thấy nơi bất cứ ai khác.

Say men trong sự tự tin của mình, chúng không dừng lại để nhận ra Đấng đang đứng trước mặt chúng là ai: Đấng Thánh của Thiên Chúa.

Quả thật, như thánh Phaolô đã nói: "Nếu họ nhận biết, họ đã chẳng đóng đinh Chúa vinh quang." (1 Cr 2,8) Và giờ đây, chúng bàng hoàng. Người đứng trước mặt chúng ngay trong cõi chết, nhưng lại không hề bị sự chết chạm tới. Đó chính là nỗi kinh hoàng của chúng.

Ở điểm này, các Giáo phụ như cùng cất lên một tiếng nói. Thánh Augustinô viết: "Ma quỷ đã bị đánh bại bởi chính chiến lợi phẩm của nó." Ma quỷ tưởng rằng chúng đã thành công. Chúng tin rằng Con Thiên Chúa đã bị sự chết làm cho câm lặng.


Nhưng như thánh Gioan Kim Khẩu công bố: "Hỏa ngục đã cay đắng khi gặp Ngài nơi vực sâu. Nó đã đón nhận một thân xác, nhưng lại phải đối diện với chính Thiên Chúa."

Ma quỷ mong đợi một nạn nhân bất lực. Thay vào đó, chúng lại gặp chính vị Vua. Thật nhục nhã. Ma quỷ nghĩ rằng thập giá là kiệt tác của chúng, là chiến thắng cuối cùng và quyết định của chúng. Nhưng điều chúng tung hô như một khúc khải hoàn, thực ra lại chính là sự sụp đổ của chúng.

Thánh Phaolô đưa ra phán quyết ấy với một sự minh bạch đầy sức công phá: “Không một thủ lãnh nào của thời đại này đã nhận ra điều đó; vì nếu họ nhận ra, họ đã chẳng đóng đinh Chúa vinh quang.” (1 Cr 2,8)

Các Giáo phụ nhất quán hiểu rằng “các thủ lãnh của thời đại này” không chỉ là những nhà cầm quyền trần thế, mà còn bao gồm cả các quyền lực ma quỷ đang hoạt động qua họ.

Điều tưởng như là thành công lớn nhất của chúng, thực ra lại chính là khoảnh khắc thất bại của chúng.

Thánh Gioan Kim Khẩu diễn tả mầu nhiệm này bằng một sự mỉa mai đầy kinh ngạc. Ngài không chỉ nói rằng ma quỷ đã bị đánh bại. Ngài còn cho thấy chính những công cụ từng mang lại chiến thắng cho ma quỷ đã bị Đức Kitô lấy lại và đảo ngược hoàn toàn. 

Trong sự kiêu ngạo tự mãn của mình, ma quỷ không những không lường trước được những gì chúng sẽ đánh mất khi tấn công Đức Kitô, mà điều còn cay đắng và nhục nhã hơn là chúng không thể nào tưởng tượng nổi rằng mình sẽ thất bại chính bởi chiến lược mà chúng tin chắc sẽ bảo đảm chiến thắng.

Thánh Gioan Kim Khẩu viết:

“Anh em đã thấy chiến thắng kỳ diệu ấy chưa? Anh em đã thấy những kỳ công huy hoàng của thập giá chưa? Tôi sẽ còn nói cho anh em điều kỳ diệu hơn nữa. Hãy tìm hiểu chiến thắng ấy đã được thực hiện thế nào, và anh em sẽ càng kinh ngạc hơn.

Chính bằng những phương thế mà ma quỷ đã chiến thắng, Đức Kitô đã đánh bại nó. Chính bằng những vũ khí mà nó dùng để giao chiến, Người đã hạ gục nó. Hãy nghe điều đó đã xảy ra thế nào.

Một trinh nữ, một cái cây và sự chết từng là những dấu chỉ cho thất bại của chúng ta. Người trinh nữ ấy là Evà, khi ấy chưa biết đến người nam. Cái cây ấy là cây biết lành biết dữ. Sự chết ấy là hình phạt dành cho Ađam.

Nhưng này đây, lại một trinh nữ, một cái cây và sự chết. Những dấu chỉ của thất bại đã trở thành dấu chỉ chiến thắng của Đức Kitô. Thay cho Evà là Maria. Thay cho cây biết lành biết dữ là cây thập giá. Thay cho cái chết của Ađam là cái chết của Đức Kitô.

Anh em có thấy không? Chính bởi những gì ma quỷ từng dùng để chiến thắng mà nay nó bị đánh bại.

Dưới gốc cây thứ nhất, ma quỷ đã chiến thắng Ađam. Dưới chân cây thập giá, Đức Kitô đã đánh bại ma quỷ.

Cây thứ nhất đã đẩy con người xuống cõi âm. Cây thứ hai lại gọi về cả những người đã đi xuống đó. Cây thứ nhất che giấu con người đã bị tước đoạt và ô nhục. Cây thứ hai cho mọi người thấy một Đấng Chiến Thắng trần trụi được giương cao.

Cái chết thứ nhất kết án những người sinh ra sau nó. Cái chết thứ hai lại ban sự sống cho cả những người đã sinh ra trước đó.

Ai có thể kể hết những kỳ công của Chúa? Nhờ sự chết mà chúng ta được trở nên bất tử. Đó chính là những kỳ công vinh hiển của thập giá. Anh em đã hiểu chiến thắng ấy chưa? Anh em đã hiểu nó được thực hiện thế nào chưa?

Giờ đây hãy học xem chiến thắng ấy đã đạt được mà không cần chút mồ hôi hay công sức nào từ phía chúng ta.

Không một vũ khí nào của chúng ta nhuốm máu. Chân chúng ta không hề đứng ở tuyến đầu của trận chiến. Chúng ta không mang thương tích, không chứng kiến cảnh hỗn loạn nào, thế nhưng chúng ta lại giành được chiến thắng. Trận chiến là của Chúa. Triều thiên là của chúng ta. Và từ đó, chiến thắng thuộc về chúng ta.

Vậy chúng ta hãy noi gương những người lính chiến thắng và cất cao khúc khải hoàn trong niềm vui. Hãy ca tụng Chúa mà nói rằng: “Tử thần đã bị nuốt chửng trong chiến thắng. Hỡi tử thần, chiến thắng của ngươi đâu? Hỡi tử thần, nọc độc của ngươi đâu?”

Thập Giá đã thực hiện tất cả những điều kỳ diệu ấy cho chúng ta. Thập Giá là một đài chiến thắng dựng lên chống lại ma quỷ, là thanh gươm chống lại tội lỗi, là thanh gươm mà nhờ đó Đức Kitô đã đánh bại con rắn xưa. Thập Giá là thánh ý của Chúa Cha, là vinh quang của Chúa Con, Con Một Thiên Chúa, là sự tôn vinh của Chúa Thánh Thần, là vẻ đẹp của các thiên thần, là thành trì bảo vệ Hội Thánh. Thánh Phaolô hãnh diện về Thập giá. Thập giá là thành lũy của các thánh. Thập giá là ánh sáng của toàn thế giới.

Đây chính là sự nhục nhã: những công cụ từng làm nên chiến thắng của ma quỷ lại trở thành dấu chỉ cho sự diệt vong của chúng. Điều chúng khéo léo mưu tính lại trở thành phương tiện phơi bày chúng. Điều chúng sử dụng trong hận thù lại trở thành phương thế dẫn đến thất bại của chúng. Thập giá mà chúng từng reo mừng lại trở thành dấu hiệu cho sự sụp đổ của chúng.

Chúng không chỉ bị áp đảo. Chúng còn bị qua mặt. Và tệ hơn nữa, chúng bị biến thành những kẻ tham dự vào chính thất bại của mình. Bị đánh bại bởi một kẻ thù là một nỗi nhục đặc biệt. Nhưng còn một nỗi nhục sâu xa hơn nữa: nhận ra rằng chính mình đã đánh bại mình.

633. Kinh Thánh gọi nơi trú ngụ của các vong linh là âm phủ (Shéol) hoặc âm ty (Hadés). Trước khi Đấng cứu chuộc đến, mọi người đã chết, dù lành hay dữ, đều phải vào chốn này. Ở đó, họ không được nhìn thấy Thiên Chúa và đang chờ đợi Đấng Cứu Chuộc. Số phận của họ không giống hệt nhau, như Đức Giê-su cho thấy qua dụ ngôn La-da-rô nghèo khổ được rước vào "lòng Áp-ra-ham". "Khi xuống ngục tổ tông, Đức Giê-su giải thoát chính những tâm hồn lành thánh "trong lòng Áp-ra-ham" ấy đang chờ đợi Đấng giải thoát". Đức Giê-su xuống ngục tổ tông không phải để giải thoát những kẻ bị án phạt đời đời hoặc để phá hủy địa ngục đọa đày, nhưng để giải thoát những người công chính đã chết trước khi Người đến. -- GLHTCG 6333