Tại sao phải cầu nguyện?

Cách đây một thời gian, em trai út của tôi — vốn khá ngạc nhiên về đức tin của tôi — đã hỏi tôi một câu quan trọng:

“Dan, anh có cầu nguyện mỗi ngày không?”
Tôi trả lời: “Có.”
Nó hỏi tiếp: “Mỗi ngày, ngày nào cũng cầu nguyện à?”
Tôi lại nói: “Đúng vậy.”

Rồi en tôi hỏi thêm lần nữa, nhưng lần này giọng nhấn mạnh hơn, vừa thể hiện sự khó tin vừa đòi một câu trả lời thật lòng:
“Hằng ngày! Ngày nào cũng cầu nguyện à?”

Lúc đó tôi chợt hiểu ra điều nó thực sự muốn hỏi. Tôi nói:
“Dennis, em không hiểu — anh cầu nguyện không phải vì anh thánh thiện; anh cầu nguyện vì anh không thánh thiện.”

Rồi tôi nói tiếp: “Anh không thể sống không có Thiên Chúa. Đó là lý do tại sao anh cầu nguyện mỗi ngày, ngày nào cũng cầu nguyện.”

Ý tưởng rằng tôi không thể sống dù chỉ một ngày mà không cầu nguyện không phải là điều mới mẻ hay chỉ tôi làm điều này. Một trong những câu nói được trích dẫn nhiều nhất trong lịch sử Kitô giáo là của Thánh Augustine of Hippo trong tác phẩm Tự Thuật:
“... lòng chúng con mãi khắc khoải cho đến khi được nghỉ yên trong Chúa.”

Câu này được nhắc đến nhiều lần — ngay cả hơn một ngàn năm sau khi được viết — vì nó đúng với mọi nền văn hóa và mọi thời đại. Khi nghe câu diễn đạt tuyệt đẹp này, bất cứ trái tim nào mở rộng để Chúa đi vào đều cũng sẽ nói “đúng vậy”. Trong sâu thẳm, chúng ta biết điều đó là thật. Và lý do là vì toàn bộ câu nói là: “Lạy Chúa, Chúa đã dựng nên chúng con cho Chúa, nên lòng chúng con mãi khắc khoải cho đến khi được nghỉ yên trong Chúa.”

Thánh Augustinô nhận ra rằng trái tim chúng ta khắc khoải vì chúng ta không hướng trọn vẹn bản thân về Thiên Chúa. Sự khắc khoải đó đến từ việc trái tim bị lệch hướng. Khi chúng ta càng trao mình cho Thiên Chúa trong cầu nguyện, sự khắc khoải ấy sẽ dần lắng xuống. Khi chúng ta càng trao mình cho Thiên Chúa, chúng ta càng hoàn tất mục đích đời mình; chúng ta được kết hợp với Người và nhờ đó có được bình an và niềm vui để đối diện và vượt qua mọi điều xảy đến.

Nếu trái tim bạn cũng khắc khoải như tôi, thì có một con đường dẫn đến bình an và niềm vui dành cho bạn. Con đường đó chỉ có thể tìm thấy trong và qua cầu nguyện.

Ngoài tiếng kêu sâu thẳm của trái tim hướng về Thiên Chúa, cầu nguyện còn cần thiết cho ơn cứu độ đời đời hơn nhiều người nghĩ. Con người cần không khí, nước và thức ăn để sống. Thiếu một trong ba điều này, chúng ta sẽ không sống được. Tương tự, các bí tích của Hội Thánh — đặc biệt là Thánh Thể và bí tích Hòa Giải — cũng thiết yếu về mặt thiêng liêng như không khí chúng ta hít thở. Không có các bí tích — không có “không khí” — thì mọi thứ khác đều vô nghĩa.

Trong cách so sánh này, cầu nguyện và đời sống nhân đức giống như thức ăn và nước uống. Khi đã có “không khí” là các bí tích, thì cầu nguyện và nhân đức nuôi dưỡng và giữ chúng ta khỏe mạnh. Nếu cơ thể không nhận đủ dưỡng chất, chúng ta sẽ mắc bệnh và chết. Đời sống thiêng liêng cũng vậy. Sự nuôi dưỡng hằng ngày của cầu nguyện — phát sinh từ việc chúng ta tham dự các bí tích — chính là mạch sống của đời sống dồi dào mà Chúa Giêsu hứa ban.

Vì thế, chỉ có “không khí” thôi thì chưa đủ — nếu không cầu nguyện, chúng ta sẽ không được nuôi dưỡng đầy đủ để đạt tới “sự sống dồi dào” mà Chúa Kitô hứa. Không cầu nguyện, chúng ta sẽ dần xa rời các bí tích, sa lầy trong tội lỗi và tính ích kỷ; chúng ta bị xao lãng khỏi những điều quan trọng nhất và khả năng lắng nghe, đáp lại Thiên Chúa sẽ bị cùn mòn. Khi thiếu những điều thiết yếu này, chúng ta sẽ rời khỏi con đường hẹp dẫn đến thiên đàng và bước vào con đường rộng dẫn đến hư mất mà Chúa Giêsu đã nói đến trong chương 7 Tin Mừng theo thánh Mát-thêu.

Đây là điều Thánh Bonaventure nói về những gì một tâm hồn gắn bó với cầu nguyện có thể mong đợi:

Nhờ cầu nguyện, linh hồn được thanh tẩy khỏi tội lỗi, được tràn đầy đức ái, được củng cố trong đức tin, được tăng sức và được đổi mới trong tinh thần. Cầu nguyện xây dựng con người nội tâm, đem lại bình an cho tâm hồn, giúp nhận biết chân lý, chiến thắng cám dỗ, xua tan buồn phiền, làm mới các giác quan, khơi dậy những nhân đức đang nguội lạnh, đẩy lui sự nguội lạnh và gột rửa rỉ sét của tội lỗi. Trong cầu nguyện, những ước vọng hướng về trời cao không ngừng bừng lên từ lửa tình yêu Thiên Chúa. Ân huệ của cầu nguyện thật hiếm quý, đặc ân của nó thật đáng kinh ngạc. Cầu nguyện mở cửa trời, bày tỏ những mầu nhiệm thần linh, và luôn được tự do đi vào tai Thiên Chúa.

Các thánh qua mọi thời đã không ngừng nói về những lợi ích của cầu nguyện. Một tu sĩ Phanxicô đạo đức tên là Johannes de Caulibus đã tóm lược như sau:

Nếu bạn muốn:

Kiên nhẫn chịu đựng nghịch cảnh … hãy là người cầu nguyện
Vượt qua thử thách và cám dỗ … hãy là người cầu nguyện
Chiến thắng những khuynh hướng lệch lạc … hãy là người cầu nguyện
Nhận ra mưu chước của Satan và tránh xa … hãy là người cầu nguyện
Sống vui tươi trong công việc của Thiên Chúa … hãy là người cầu nguyện
Bình an chịu đựng gian lao … hãy là người cầu nguyện
Sống đời thiêng liêng … hãy là người cầu nguyện
Không chạy theo xác thịt … hãy là người cầu nguyện
Xua tan những ý nghĩ vô ích hay phiền nhiễu … hãy là người cầu nguyện
Nuôi dưỡng linh hồn bằng những ý tưởng thánh thiện … hãy là người cầu nguyện
Nuôi dưỡng trong lòng những ước muốn tốt lành, lòng sốt sắng và lòng đạo đức … hãy là người cầu nguyện
Củng cố tâm hồn và ý chí phục vụ Thiên Chúa … hãy là người cầu nguyện
Nhổ tận gốc tội lỗi và trồng nhân đức … hãy là người cầu nguyện